Adolescenten

JEUGDBOEKEN NR. 9, NOVEMBER 2024

Jeroen Helmer: Wildernis in eigen land

door Elke Brand

12+ - Wat gebeurt er als de natuur weer tijd en ruimte krijgt om te groeien, als natuurgebieden opnieuw met elkaar verbonden worden en als verdwenen dieren de kans krijgen om terug te keren naar ruimten waaruit zij verdreven zijn? Dat laat Jeroen Helmer ons zien in Wildernis in eigen land. Over rewilding in de Lage Landen:
 
‘Rewilding draagt, door ruimte te geven aan natuurlijke processen, bij aan het ontwikkelen van de biodiversiteit en het herstel van het klimaat.’  
 
Auteur en illustrator Helmer is ecoloog, verhalenverteller én illustrator bij ARK rewilding Nederland. Hij weet als specialist op dit gebied precies waar hij het over heeft en geeft dit prachtig weer in zowel tekst als beeld. Door middel van gedetailleerde observaties en verhalen laat het boek zien hoe ecosystemen zich kunnen ontwikkelen of herstellen wanneer de mens een stap terugneemt en de natuur haar gang laat gaan, of wanneer de mens juist een stap vooruit zet om de natuur verder te helpen.
 
Na een prettig voorwoord van Pieter Derks, volgt een meanderende inhoudsopgave waaruit de veelzijdigheid van het boek blijkt. Van het ontstaan van halfopen landschappen en de weg van het water, via begrazing en roofdieren, naar de rivierboswijde en de delta: Alles in de natuur én in dit boek, is slim met elkaar verbonden. De uitgebreide bronnenlijst waarmee het boek eindigt, onderstreept het grondige onderzoek dat Helmer heeft verricht. Met aandacht voor detail en weelderige beschrijvingen van de omgeving, houdt de auteur de aandacht van de lezer continu vast. De geannoteerde, levensechte illustraties van eigen hand, vullen waar gewenst aan, maar kunnen ook op zichzelf bekeken worden of gebruikt worden tijdens bijvoorbeeld een biologieles in de klas.
 
Wildernis in eigen land biedt een perspectief op de toekomst van de natuur in de Lage Landen en zet aan tot nadenken over de ingewikkelde balans tussen mens en omgeving. De wildernis die beschreven wordt, is lang niet altijd de waarheid zoals wij die tegen komen als we nu een natuurgebied in zouden stappen. Wel zou het waarheid kunnen worden als we kiezen voor natuurherstel.  
 
Regelmatig komen er in dit boek dieren of planten voor, die momenteel niet in Nederland of België voorkomen, zoals de eland. Sommige dieren hebben er zelfs nooit geleefd, maar zouden er wel kunnen gedijen als ze de ruimte zouden krijgen. Zoals de lynx, die op de grens woont, maar nog geen manier heeft om over te steken naar onze natuurgebieden. Zou men al angstig worden bij de gedachte aan nóg een grote predator in onze nabijheid?
 
Dit hoopvolle boek laat zien wat er kán gebeuren als er andere keuzes gemaakt worden. Op een kritiek moment voor de natuur, vertelt Helmer dit belangrijke verhaal. Nu moet het alleen nog in de goede handen terecht komen. Wildernis in eigen land is niet enkel een duwtje in de rug, om rustig het juiste pad te bewandelen, maar een fikse schop vooruit, om serieus werk te maken van natuurbescherming. Dit boek verdient in ieder geval alvast een ereplekje in het natuurlokaal op iedere middelbare school.
 
Jeroen Helmer: Wildernis in eigen land, Lemniscaat, Rotterdam 2024, 189p. : ill.  ISBN 9789047716877

deze pagina printen of opslaan