Vertaald proza

BOEKEN NR. 10, DECEMBER 2025

Claire-Louise Bennett: Dikke kus, dag-dag

door Katja Feremans

Dikke kus, dag-dag is na Poel en Kassa 19 (Koppernik 2022) de derde roman van Claire-Louise Bennett. Ruim twintig jaar geleden verkaste de Britse naar Galway aan de westkust van Ierland. Ook in Dikke kus, dag-dag verhuist een schrijfster van de stad naar een huis te lande. Het ligt op een boogscheut van een heuvelrijk landschap met zicht op een meer. Publiceren is niet zonder risico, zo blijkt, want het laatste boek van de schrijvende vertelster gaf de doodsteek aan haar relatie met Xavier. Hij, ooit een welgestelde private banker, kon de ‘HEL’ niet aan die ze erin had opgevoerd.
 
Xavier is met zijn vijfenzeventig jaar een stuk ouder dan zijzelf. Het fortuin dat hij ooit bezat, is hij inmiddels kwijtgeraakt. Uit haar relaas komt hij naar voren als een bezitterig, narcistisch type. Hij kon er bijvoorbeeld niet bij dat ze met vrienden wilde optrekken, als ze hém had. Ook ging hij er prat op dat hij haar beter kende dan zij zichzelf. Tekenend voor zijn greep op haar is eveneens de drammerigheid waarmee hij erop blijft staan dat ze wekelijks een royaal boeket bloemen op zijn kosten in huis haalt. Het budget is veel te hoog voor de bescheiden boeketjes waar ze zelf de voorkeur aan geeft. De goedbedoelde bloemenregeling wordt door het dwingende karakter ervan dan ook een blok aan haar been. En toch, nu Xavier met haar heeft gebroken, mist ze hem best wel vaak.
 
In de aanloop naar haar verhuis en ook eenmaal ze in haar nieuwe stek is ingetrokken, laat ze haar gedachten over nog andere teloorgegane liefdes gaan. Haar herinneringen worden aangewakkerd door oude correspondentie, foto’s, een gedicht van een ex-lief en een brief, die onverwacht in haar bus valt. Die laatste komt van een voormalige docent Engels en doet haar terugdenken aan haar ‘omgang’ met diens collega die filosofie gaf. Met de briefschrijver wisselt ze nog enkele mails uit. En net als de bloemenregeling doet dit e-mailverkeer haar hoofd in overdrive gaan. Wel of niet antwoorden? Hoelang wachten om te reageren? Op welke toon terugschrijven? Tot wanneer blijven geloven dat er nog een repliek zal volgen?
 
Een van de ontelbare paden die haar geest inslaat, is geplaveid met boeken die een vernietigende kracht hebben. Is een boek misschien haar enige wapen? Er is haar eigen roman die haar relatie met Xavier de das heeft omgedaan. Verder zijn er de boeken waarmee ze letterlijk levende wezens de dood in jaagt. In een droom gebruikte ze er een om een schorpioen mee om te brengen of toch minstens onschadelijk te maken. En een massa uit hun winterslaap ontwakende vliegen mepte ze een keer dood met Everybody’s Autobiography van Gertrude Stein. Al kan het ook met A Very Short Introduction to Freud zijn geweest. Hoe dan ook:
 
‘Om vredig te kunnen leven en goed te kunnen werken moet je in de eerste plaats je omgeving ontdoen van sluimerende indringers. Schud ze uit lampen, dekens en rolgordijnen! Plet ze tegen de muur! Zwiep! Mep! Sterf! Rust. Natuurlijk zou dat ook allemaal metaforisch gezien kunnen worden. Maar hoe stop je het gezoem in je hoofd? Hoe plet je opdringerige en onophoudelijke gedachten tegen de muur? Hoe voorkom je dat je gillend gek wordt? Zwiep. Mep. Sterf. Rust.’
 
Net als in Poel en Kassa 19 verweeft Claire-Louise Bennett literaire verwijzingen in Dikke kus, dag-dag. Zo gaat ze in op de roman Uit de diepte (1891) van de Franse auteur Joris-Karl Huysmans. Ze heeft er ook haar motto aan ontleend: ‘Nee, u kunt ze niet horen, de duizend gesprekken waarmee mijn ziel de uwe verveelt…’ Deze woorden van Huysmans’ Madame Chantelouve sluiten aan bij hoe de vertelster in Dikke kus, dag-dag voortdurend haar gedachten wikt, weegt en herziet. Dit resulteert in hersenspinsels die maar blijven ronddraaien tot ze uit de bocht vliegen en/of een nieuw haakje vinden om zich rond te slingeren.
 
Tussendoor dist de vertelster ook andersoortige tekstfragmenten op. Die gaan van een essayistisch stuk over Michael Hanekes film La pianiste tot een overrompelende seksscène die zich over meerdere bladzijden afspeelt in The City, het financiële hart van Londen. Daarnaast ruilt Claire-Louise Bennett de ik-verteller af en toe voor een derde persoon. Dikke kus, dag-dag is met dit alles een Claire-Louise Bennett pur sang: bij momenten ietwat weerbarstig, maar bovenal uiterst vindingrijk en geestig.
 
Claire-Louise Bennett: Dikke kus, dag-dag, Koppernik, Amsterdam 2025. 278 p. ISBN 97890 83535616. Vertaling van Big kiss, bye-bye door Karina van Santen en Martine Vosmaer. Distributie De Wolken

deze pagina printen of opslaan